09:20 | 11/10/2020

Chùa Âng - Kiệt tác kiến trúc Khmer

(LV) - Chùa Âng (Trà Vinh) mang trong mình nhiều nét kiến trúc đặc sắc, là tổ hợp hài hòa giữa khung cảnh và các tác phẩm nghệ thuật trang trí đầy màu sắc của người Khmer.

>>> Khám phá nét độc đáo của chùa Dơi

Nét kiến trúc đặc sắc

Chùa Âng tọa lạc bên quốc lộ 53, thuộc khóm 4, phường 8, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh. Nằm trên mảnh đất rộng 4 ha, chùa Âng cách trung tâm thành phố Trà Vinh chỉ 5 km. Chùa Âng là một phần của khuôn viên Ao Bà Om. Ngôi chùa này có tên đầy đủ là Angkorajaborey và là một trong những ngôi chùa tiêu biểu nhất của hệ thống 141 ngôi chùa của người Khmer ở Trà Vinh.

 

Không gian thoáng mát, rợp bóng cây từ cổng vào
Không gian thoáng mát, rợp bóng cây từ cổng vào.

Theo truyền thuyết chùa Âng, ngôi chùa được xây dựng từ tận năm 990. Thời điểm đó, chùa chủ yếu được xây dựng bằng lá, tre. Cho đến tận năm 1842, nơi đây mới được trùng tu lại bằng những nguyên vật liệu như gỗ quý (rui mè và 60 cây cột), mái lợp ngói và xây tường. Sau này, chùa Âng cũng được trùng tu thêm vài lần với quy mô nhỏ hơn.

Chùa Âng được xây dựng theo phong cách kiến trúc chùa Khmer Nam bộ, trên một khu đất có diện tích 32.749,6 m² hài hòa giữa cảnh sắc thiên nhiên. Cổng chùa được thiết kế theo kiểu “tam quan”, bên trên trang trí ba ngọn tháp tượng trưng với hình chằn Yeak và Rea Hu trong động thái tay cầm mặt trăng như thể đang nuốt vào. Hai bên trụ cổng có đắp hình nữ thần Kâÿno và tượng Krũd mình người đầu chim.

 

Trung tâm của chùa là ngôi chánh điện (Preah Vihea) thờ Phật
Trung tâm của chùa là ngôi chánh điện (Preah Vihea) thờ Phật.

Chùa Âng là một quần thể các công trình kiến trúc bao gồm tăng xá, giảng đường dạy chữ Paly và chữ Khmer… bao quanh ngôi chánh điện uy nghi. Ngôi chùa quay mặt về hướng Đông, thể hiện tư tưởng Phật giáo là Phật Thích ca ở Tây Phương nhìn về hướng Đông để độ trì chúng sinh. Từ cổng chính vào là một lối đi rộng giữa hai hàng sao cổ thụ thân to, cao vút vừa che mát không gian vừa tạo ra thế uy nghiêm cho ngôi chùa. Lối đi ngang qua hào nước rộng chừng 4 m, dài hơn 400 m, bao quanh ngôi chánh điện và các công trình kiến trúc khác.

 

Cổng chùa được thiết kế theo kiểu “tam quan”
Cổng chùa được thiết kế theo kiểu “tam quan”.

Trung tâm của chùa là ngôi chánh điện (Preah Vihea) thờ Phật, nơi hội tụ và phản ánh trình độ của các nghệ nhân đương thời về nghệ thuật kiến trúc, hội họa, điêu khắc… Nền chánh điện chùa Âng rộng 24 x 36 m, cao 1,4 m được xây bằng đá xanh, mặt lót gạch tàu cổ và được bao bọc bởi một hàng rào cao 1,23 m, chừa hai cửa ra vào ở hai hướng Đông và Tây. Ngôi chánh điện có diện tích 12 x 24 m được xây dựng trên nền thứ hai, cao hơn nền thứ nhất là 0,6 m và được bao bọc bởi vòng rào thứ hai, cao 0,7 m.

Nghệ thuật trang trí đầy màu sắc

Ngôi chánh điện chùa Âng được xây dựng bằng khung gỗ, mái lợp ngói. Toàn bộ chánh điện được trụ đỡ bởi hệ thống 18 chiếc cột bằng gỗ quý, đường kính 0,6 m, cao 6 m. Bên ngoài hành lang phía trước là 6 cột, trong đó 4 cột giữa có đúc hình tiên nữ (Keyno) và hai cột hai bên đúc hình chim thần (Krud) để đỡ khung sườn mái. Bên trong chánh điện là một không gian rộng với 12 trụ cột được trang trí hình rồng, sơn son thếp vàng. Mái chánh điện chùa Âng được cấu tạo độc đáo, bao gồm ba cấp mái có màu sắc đẹp và hài hòa, trong đó hai mái trên cùng rất cao và dốc, tạo ra cảm giác linh thiêng mà người phật tử phải hết sức khiêm cung khi ngước nhìn. Hai đầu hồi được đóng kín bằng hai tấm gỗ hình tam giác chạm khắc rất công phu. Các diềm mái được trang trí hình rồng thân nằm xoãi dài, vảy rồng uốn cong ngược lên, tạo cảm giác mái ngói vẫn nhẹ nhàng, thanh thoát.

 

Ngôi tháp chứa di cốt các vị sư cả trụ trì chùa qua các thời kỳ
Ngôi tháp chứa di cốt các vị sư cả trụ trì chùa qua các thời kỳ.

Bốn bức tường chánh điện là những bức bích họa đặc sắc thể hiện tư tưởng Phật giáo, thông qua con đường tu hành của Phật Thích Ca. Trên trần là bốn bức bích họa hoành tráng thể hiện bốn giai đoạn trong cuộc đời Phật Thích Ca là Phật đản sanh, Phật xuất gia, Phật thành đạo và Phật nhập niết bàn. Tại ba bức tường chánh điện có nhiều bức tranh vẽ giới thiệu cuộc đời Đức Phật. Hai bên tường còn đặt hai dãy tủ kính lưu trữ những kinh điển, giáo lý, sách báo, các tác phẩm văn học nghệ thuật quan trọng… Cũng tại đây còn có 20 đồ dùng sinh hoạt bằng bạc, đồng, gỗ, gốm, trong đó có một quả chuông và hai chiếc trống. Bên ngoài chánh điện, tại hành lang còn đặt một cỗ quan tài bằng gỗ có chạm trổ và sơn son thếp vàng.

 

Bức bích họa đặc sắc thể hiện tư tưởng Phật giáo, thông qua con đường tu hành của Phật Thích Ca
Bức bích họa đặc sắc thể hiện tư tưởng Phật giáo, thông qua con đường tu hành của Phật Thích Ca.

Bệ thờ Phật trong chánh điện chùa Âng cũng được các nghệ nhân thời ấy tập trung công sức thể hiện. Toàn bộ bệ là một tòa sen với nhiều cánh đặt sau một lớp võng bằng gỗ chạm khắc rất tinh xảo với nhiều hình hoa lá, muông thú được sơn son thếp vàng. Trên bệ, ngoài tượng chính cao 2,1 m còn có 55 tượng Phật lớn nhỏ khác nhau, bằng chất liệu xi măng và gỗ quý, đều được thếp vàng. Cũng như các ngôi chùa Nam tông Khmer khác, chánh điện chùa Âng chỉ thờ duy nhất Đức Phật Thích Ca ở tư thế ngồi thiền định.

Phía trước ngôi chánh điện là ngôi tháp chứa di cốt các vị sư cả trụ trì chùa qua các thời kỳ. Điều đặc biệt, đây là ngôi tháp năm ngọn duy nhất trong các ngôi chùa Khmer Trà Vinh. Tháp năm ngọn là sự ảnh hưởng tư tưởng Ấn Độ giáo về vũ trụ, thiên nhiên và con người.

 

Chùa Âng được xây dựng theo phong cách kiến trúc chùa Khmer Nam bộ
Chùa Âng được xây dựng theo phong cách kiến trúc chùa Khmer Nam bộ.

Trải qua các giai đoạn lịch sử, chùa Âng vẫn còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ quý giá, đặc biệt là bộ kinh Phật được viết trên lá buông. Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn có các hạng mục công trình khác như: trai đường, giảng đường, Tăng xá, Sala, và tháp chứa di cốt của các vị trụ trì...

 

 
Tên gọi của chùa và cách sử dụng không thống nhất nơi đây hẳn gây ít nhiều bối rối cho những ai quan tâm. Ở cổng chùa xây dựng năm 1958, tên chùa được ghi rõ là “Angarrãjapurĩ”. Tại phòng Trụ trì ghi “Angkorajaborey (Âng)” và trên bảng giới thiệu của Ban Quản lý di tích lịch sử, tên chùa được ghi là “Ang Korrajaborey (Âng)” và thêm cả tên tiếng Việt là “Chùa Văn Minh”. Thực tế, có thể hiểu tên “Âng” là từ tên “Angarrãjapurĩ” của chùa gọi tắt mà thành. Trong ngôn ngữ Khmer, “Angarrãjapurĩ” có nghĩa là “Văn minh”.

Hải Hòa

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Văn hóa cần được đầu tư xứng tầm để phát triển/ Làng và những sắc hoa
Quan hệ dân tộc và đoàn kết các dân tộc thiểu số ở Việt Nam/ Tôn vinh tinh thần đại đoàn kết dân tộc
Hà Nội linh thiêng và hào hoa qua các ca khúc/ " Giai điệu núi rừng" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Tết Độc lập nhớ về Hồ Chí Minh - Nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site