04:52 | 23/10/2020

Cây đại tướng quân làm thuốc

(LV) - Cây Đại tướng quân nghe tên đã thấy sự um tùm, xum xuê của loại cây này. Cây thường được sử dụng để điều trị bong gân, đau nhức xương khớp, trật gân khớp sau chấn thương té ngã. Ngoài ra, một số nơi còn dùng Đại tướng quân để gây nôn, điều trị mụn nhọt, rắn cắn sưng đau.

>>> Cây vòi voi chữa bệnh 

Tên gọi khác của cây đại tướng quân là náng hoa trắng, chuối nước, náng, tỏi lơi. Tên khoa học là crinum asiaticum L, thuộc họ loa kèn đỏ – amaryllidaceae. Đại tướng quân là cây thân thảo, có hành (giò), hình trứng, thân trung bình khoảng 5 – 10cm. Phía trên thân củ thót lại thành cây, dài khoảng 12 – 15cm. Lá cây mọc từ gốc, hình ngọn giáo, lõm vào trong, bên trên có khía, mép nguyên, lá có thể dài đến 1 mét, rộng khoảng 5 – 10cm.

Hoa mọc thành cụm tán, phát triển trên một cán hoa dài hẹp, đường kính gần bằng ngón tay, dài khoảng 40 – 60cm. Mỗi cán hoa thường mang 6 – 12 hoa, có khi nhiều hơn. Hoa màu trắng, có mùi thơm, đặc biệt là vào buổi chiều, hoa được bao bọc bởi nhiều mo dài từ 8 – 10cm. Quả mọng hình tròn hoặc gần tròn. Đường kính quả khoảng 3 – 5cm. Mỗi quả thường chỉ chứa một hạt.

 

Thành phần dược liệu

Toàn thân cây Đại tướng quân được ứng dụng để làm dược liệu. Cây đại tướng quân có hai loại là hoa trắng và hoa đỏ. Tuy nhiên, loại được sử dụng phổ biến để làm dược liệu là cây đại tướng quân hoa trắng.

Cây Đại tướng quân được tìm thấy ở Ấn Độ, Indonexia và đảo Molluyc. Tại Việt Nam, đại tướng quân mọc hoang ở nơi có đất ẩm ướt, khí hậu mát mẻ, thường mọc cạnh bờ sông, suối, ao hồ, sông rạch. Ngoài ra, cây cũng được trồng làm cảnh và thu hoạch để làm thuốc.

Cây Đại tướng quân có thể thu hái quanh năm, tuy nhiên mùa hè được xem là mùa thích hợp nhất để thu hái dược liệu. Sau khi thu hái có thể dùng tươi hoặc khô đều được. Ngoài ra, có thể tán bột dùng ngoài da hoặc nấu thành cao.

Thành phần hóa học chủ yếu trong cây Đại tướng quân bao gồm: Ambelin, Crinasiatin, Crinamin, Rễ chứa các thành phần: Vitamin, Alcaloid Harcissin (Lycorin), Các hợp chất kiềm (khiến dược liệu có mùi tỏi). Hạt chứa Crinamin, Lycorin.

Theo y học cổ truyền, vị thuốc đại tướng quân có tác dụng thông ứ, tán huyết, giảm đau, nhuận tràng, lợi tiểu, điều kinh. Đại tướng quân tính mát, vị cay, có chứa độc tố. Đại tướng quân quy vào kính Tỳ, Vị và Phế.

Theo y học hiện đại, cây đại tướng quân có tác dụng làm giảm phì đại tuyến tiền liệt, phòng ngừa và điều trị xơ tuyến tiền liệt, hỗ trợ điều trị đau họng, đau rang, điều trị viêm da, viêm da mủ, lở loét tay chân. Đồng thời, cây còn chữa đau nhức xương khớp, bong gân, chấn thương té ngã. Điều trị trĩ ngoại, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, khó tiêu. Ở Ấn Độ Đại tướng quân được sử dụng để điều trị thiếu dịch mật, rối loạn đường tiết niệu. Lá dùng đắp ngoài để làm tan sưng và điều trị các bệnh viêm da, tổn thương ngoài da.

Lá Đại tướng quân được sử dụng đắp vào những chỗ tụ máu, đau, sai gân, sưng tấy do chấn thương. Đôi khi có thể dùng để xoa bóp điều trị nhức mỏi, tê thấp, thấp khớp. Thân giã nát, gạn lấy nước, dùng uống sau mỗi vài phút có thể gây nôn. Nhỏ nước ép thân rễ vào tai có thể chữa viêm tai, đau tai. Thân hành giã nát dùng đắp ngoài da có thể điều trị mụn nhọt, áp xe.

 

Bài thuốc từ cây đại tướng quân

Cây Đại tướng quân có thể dùng tươi hoặc khô đều được, có thể sắc thành thuốc, dùng thoa ngoài hoặc nấu thành cao đều được. Liều lượng sử dụng khuyến cáo: 10 – 30 g mỗi ngày.

Điều trị phì đại tiền liệt tuyến: Sử dụng cây Đại tướng quân 6 g, Ké đầu ngựa 10 g, cây Xạ đen 40 g, sắc với 1 lít nước, dùng uống trong ngày. Sử dụng liên tục trong 1 tháng.

Điều trị bệnh trĩ ngoại: Sử dụng lá Đại tướng quân 30 g, đun với 1 lít nước, để nguội dùng bôi rửa vào hậu môn. Áp dụng biện pháp liên tục trong một tuần để làm co búi trĩ.

Điều trị bong gân, nhức mỏi xương khớp, viêm đau khớp: Dùng lá Đại tướng quân hơ nóng, đắp vào vị trí bong gân, sai gân, nhức mỏi có tác dụng điều trị rất tốt. Hoặc sử dụng 20 g lá Đại tướng quân, giã dập, thêm rượu, hơ nóng, dùng đắp vào chỗ đau, băng lại bằng gạc sạch. Thực hiện liên tục trong 3 ngày. Ngoài ra, sử dụng lá Đại tướng quân 10 lá, Bạc thua 8 g, lá cây Đơn đòn gánh 10 g, giã nhuyễn, đắp vào chỗ đau, băng lại bằng gạc sạch.

Dùng để gây nôn trong trường hợp cần thiết: Sử dụng lá Đại tướng quân tươi 8 – 16 g, giã nát, dùng uống sau mỗi vài phút đến khi nôn. Không nên sử dụng quá liều, có thể gây ngộ độc.

Điều trị mụn nhọt, đinh mủ, rắn cắn, các bệnh viêm da: Sử dụng lá cây Đại tướng quân giã nát, đắp lên vết thương. Hoặc có thể giã nát lá ép lấy nước, dùng uống.

Chữa lưng đau nhức mỏi: Sử dụng lá Đại tướng quân 10 g, Bồ công anh 20 g, lá cây Ngũ trảo 20 g, cho vào cối, giã nát với một ít muối hạt. Trộn đều thuốc với rượu trắng trên 40 độ, dùng đắp vào vùng lưng đau.

Chữa viêm họng: Dùng lá cây Đại tướng quân giã nát, lọc lấy nước cốt, dùng ngậm và nuốt. Áp dụng mỗi ngày một lần.

Chữa bong gân, sai khớp: Sử dụng lá Đại tướng quân, Hồi hương, Đinh hương, vỏ Núc nác, vỏ Sồi, Gừng, Dây đau xương, lá Canh châu, lá Thầu dầu tía, lá Kim cang, Huyết giác, Nghệ, Hạt trấp, lá Bưởi bung, lá Tầm gửi cây khế, giã nát, sao nóng, dùng chườm.

Điều trị tụ máu, sưng tấy, té ngã, bong gân, gãy xương: Sử dụng lá Đại tướng quân 10 – 20g, lá dây đòn gánh 10g, lá Bạc thau 8g, giã nhỏ, thêm rượu, nướng nóng, dùng đắp lên chỗ đau. Mỗi ngày áp dụng một lần.

Lưu ý:

Cây Đại tướng quân là vị thuốc tương đối phổ biến và dễ tìm thấy. Tuy nhiên cây có chứa độc và dễ nhầm lẫn thành các loại cây cùng họ khác như cây trinh nữ hoàng cung. Do đó, khi sử dụng cần lưu ý hoặc trao đổi với thầy thuốc để được tư vấn cụ thể. Khi ngộ độc, các triệu chứng phổ biến bao gồm nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, rối loạn hô hấp, mạch nhanh, nhiệt độ cơ thể tăng cao. Để giải độc, có thể dùng uống nước đường, nước muối pha giấm với tỷ lệ 2:1.

Hồng Nhung

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Hà Nội linh thiêng và hào hoa qua các ca khúc/ " Giai điệu núi rừng" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Tết Độc lập nhớ về Hồ Chí Minh - Nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại
Chọn người tài - đức để phát triển đất nước/ Sặc sỡ trang phục Hà Nhì Hoa
95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2020)Tính chiến đấu của Báo chíCách mạng Việt Nam và bản lĩnh,trách nhiệm người làm báo
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site