12:45 | 25/01/2020

Bánh củ gừng thơm lừng ngày Tết

(LV) - Khi gió xuân về se se lạnh, quê tôi nhà nhà làm các loại bánh, khắp các xóm thôn đều tỏa khói bếp màu lam có mùi ngai ngái hoà quyện với mùi thơm lừng của bánh củ gừng chiên trong chảo dầu nóng, tạo nên cái không khí rạo rực của Tết đến xuân về.

Lúc này, người dân vùng cao của huyện Duy Xuyên (Quảng Nam) có truyền thống làm các loại bánh mộc mạc cúng tổ tiên, ông bà, trong đó chủ yếu là bánh củ gừng đậm đà bản sắc hồn quê hương xứ sở.

Bánh củ gừng dùng để cúng tổ tiên người Chăm

Hằng năm, tại Lễ hội Bà Thu Bồn (làng Thu Bồn, xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam) được tổ chức vào 2 ngày 11 – 12/2 (ÂL). Lễ hội thể hiện nét đẹp văn hóa, đáp ứng nhu cầu tâm linh, tham quan, chiêm bái của nhân dân và du khách thập phương. Chi hội Phụ nữ nơi đây thường tổ chức “Hội thi làm bánh củ gừng” ngay tại khu vực Lăng Bà để dâng cúng “Bà mẹ xứ sở” với mong ước cuộc sống ngày càng ấm no và hạnh phúc.

Các bậc cao niên làng Thu Bồn cho hay, sở dĩ bánh có tên như vậy bởi lẽ chiếc bánh giống hình củ gừng. Loại bánh khá lạ, tuy đã có mặt từ khá lâu trong mâm lễ vật dâng cúng vào mỗi dịp lễ, Tết hoặc gia đình có tang ma ở vùng đền tháp Mỹ Sơn (H. Duy Xuyên). Đặc biệt, nếu nhà có người mất, thì mâm cúng ngày đầu tiên phải có bánh củ gừng. Đây cũng là loại bánh đặc biệt, ít thấy xuất hiện trên thị trường.

Bánh củ gừng thể hiện sự giao lưu văn hóa giữa người Chăm và người Việt trên vùng đất thánh xưa. Chị Hồ Thị Bảy, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Duy Tân cho hay, đời sống của cư dân khá lên, hầu hết nhà nào cũng làm bánh gừng trong dịp lễ, Tết. Những năm gần đây, thị trường xuất hiện nhiều loại bánh ngon đẹp mắt nên bánh củ gừng ít được chuộng nữa nhưng chúng tôi vẫn làm và dâng cúng lên Bà Thu Bồn trong ngày Lễ hội Bà Thu Bồn, mâm lễ gọi là thiếu sót nếu không hiện diện mâm bánh củ gừng.

Làm bánh củ gừng cũng cần có tay nghề

Bà Nguyễn Thị Cường (68 tuổi, Phú Nhuận 3, xã Duy Tân) cho hay, trước khi làm bánh gừng, thì bột nếp (cùng một ít đường) được nhào nhuyễn với nước lã vừa đủ kết dính. Sau đó nặn và tạo hình hỗn hợp rồi gắn kết với nhau thành hình củ gừng trên bề mặt lá chuối. Để bánh không bị gãy, người làm bê nguyên lá chuối ấy nhẹ nhàng bỏ vào chảo dầu đang sôi để chiên bánh. Nhiệt độ của dầu ăn nhanh chóng bóc tách bánh gừng khỏi lá chuối, người chiên vớt lá chuối ra để khỏi bị cháy, làm đen chảo dầu. Chiên đến khi nào bánh chín vàng - gần giống màu củ gừng là vớt ra để nguội và cuối cùng là gắn từng chiếc bánh quanh một mâm bánh có trụ hình tháp khá đẹp mắt để dâng cúng Bà.

Bánh được trang trí đẹp mắt thành cây bánh dịp lễ Tết
Bánh được trang trí đẹp mắt thành cây bánh dịp lễ Tết.

Theo phong tục đồng bào Chăm, bánh gừng cũng là “phẩm vật” quan trọng trong các lễ hội, nhất là ngày tết Katê, cùng với bánh tét (paynung) và bánh gang tay (gakiya). Người Chăm quan niệm, bánh tét là “dương”, tượng trưng cho người chồng; bánh gang tay thuộc “âm”, tượng trưng người vợ; bánh củ gừng (gọi là Hargìnònya) hòa hợp âm dương, tượng trưng cho sự thủy chung của vợ chồng…, chị Bảy cho hay.

Những ngày cuối xuân, du khách các nơi lại tụ tập về vùng đất thánh địa Mỹ Sơn với lễ hội Bà Thu Bồn đặc sắc, lắng nghe câu chuyện văn hóa của vùng đất thượng nguồn sông Thu, tạo nên một thương hiệu lễ hội rất riêng của xứ Quảng và vừa uống trà vừa thưởng thức bánh củ gừng “thơm lừng ngày Tết”, giòn rụm, thơm ngon mà dễ “nơi mô” có được.

Tiên Sa

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Văn hóa đọc khởi sắc nhờ vận động xã hội/ Phôi pha văn hóa" cái đình"
Những phong tục lạ đón Tết Xuân ở vùng núi/ Đồng bào Giáy múa trống đón năm mới
Học tập phong cách trồng cây của Bác Hồ/ Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam: Xây dựng sản phẩm du lịch từ gốc
Di sản văn hóa đại đoàn kết/ "Ngôi nhà chung" tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường khối Đại đoàn kết toàn dân tộc.
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam - Một thiết chế văn hóa lớn tại thủ đô Hà Nội/ Mùa về qua những sắc hoa tại "Ngôi nha chung".
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site