14:43 | 23/11/2018

Người Sán Dìu hát Soọng Cô tại “Ngôi nhà chung”

(LV) – Sáng ngày 23/11/2018, trong hoạt động giao lưu văn hóa các dân tộc Tây Bắc tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, người Sán Dìu đến từ Thái Nguyên đã mang tới ngày hội điệu hát Soọng Cô – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

>>> Ngày hội giao lưu các dân tộc tại “Ngôi nhà chung” 

Dân tộc Sán Dìu là một trong những dân tộc anh em ít người tại Thái Nguyên. Trong những năm qua được sự quan tâm của Đảng và chính quyền địa phương người Sán Dìu đã từng bước bắt nhịp hội nhập mạnh mẽ vốn văn hóa cổ truyền phong phú và đặc sắc đang được bảo tồn và phát triển ở các huyện, thành thị và mỗi người dân.

Hát Soọng Cô di đồng bào Sán Dìu đến từ Thái Nguyên thể hiện
Hát Soọng Cô di đồng bào Sán Dìu đến từ Thái Nguyên thể hiện.

Soọng cô là làn điệu dân ca độc đáo của dân tộc Sán Dìu ở Việt Nam. Đây là điệu hát truyền tải những tâm tư, tình cảm và ước muốn của người Sán Dìu trong đời sống thường ngày được thể hiện qua lời ca, tiếng hát, là môi trường gìn giữ văn hóa tộc người. Theo tiếng Sán Dìu thì Soọng có nghĩa là hát, còn Cô là ca. Lời ca và giai điệu của Soọng Cô không hề khô cứng mà mềm dẻo đầy sức lan tỏa, diễn tả tâm tư tình cảm của người hát, làm mê đắm lòng người.

Người Sán Dìu vẫn nhớ về cội nguồn của làn điệu dân tộc mình. Truyền thuyết kể lại rằng trời đất còn gần nhau, có một làng quê đông đúc trù phú soi bóng xuống dòng sông thơ mộng. Bỗng một hôm ông trời nổi giận cho nước sông dâng cao làm chết muôn loài. Trong làng có hai chị em họ nhanh chân chui vào quả bầu khô, nổi lên theo dòng nước nên sống sót. Khi nước rút vì trong vùng không còn ai nên họ đành lấy nhau sinh nhiều con cháu làm cho người Sán Dìu hồi sinh trở lại. Tuy làng đông người nhưng đều là con cháu cùng huyết thống không thể lấy nhau nên phải sang làng khác tìm hiểu. Để bạn tình ở làng bên rung động họ dùng tiếng hát để diễn tả lòng mình. Điệu hát Soọng Cô ra đời từ đó và tồn tại đến nay.

Lời mới
Lời mới "Nghìn nghìn vạn vạn người Sán Dìu ơn Đảng ra đời cứu muôn dân" trong bài hát Soọng Cô.

Trong mọi tình huống, người hát Soọng Cô cần có sự nhanh trí, tài ứng khẩu dựa trên việc nắm giữ, thuộc lòng rất nhiều ca từ. Trong khi hát, nếu một bên không thuộc những bài hát hoặc không kịp thời ứng tác để đối đáp thì coi như thua cuộc. Do đó, ai ai cũng cố gắng học thuộc thật nhiều các bài bản để khỏi hổ thẹn khi hát đối đáp giao lưu.

Múa Huỳnh quang trong lễ cấp săc của người Sán Dìu
Vũ điệu hành quang trong lễ cấp săc của người Sán Dìu.

Soọng cô là tiếng nói của người lao động nên ngôn ngữ ca từ mộc mạc, dân dã, thể hiện bản chất bình dị, chất phác, hồn nhiên của người nông dân. Soọng cô cũng mang đậm phong cách dân ca qua cách sử dụng ngôn ngữ mang tính ước lệ, ẩn dụ với lối so sánh ví von phổ biến. Tuy Soọng cô chỉ có một làn điệu nhưng nội dung lời ca có 3 phần rõ rệt, đó là gọi, kể và đáp. Phần kể được thể hiện nhiều hơn so với phần gọi và phần đáp, với nhiều nội dung khác nhau, như để giãi bày, thể hiện tâm trạng khát vọng để đạt được yêu cầu ước nguyện, nỗi lòng người hát. Nhịp trong hát Soọng cô ổn định về trường độ, thường sử dụng nhịp 2/4, 4/4, đôi khi nhịp tự do với âm vực không quá lớn, quãng âm luôn kế tiếp nhau đều đều, ít lên bổng xuống trầm đột ngột, ít đột biến luyến láy. Đây chính là đặc trưng vốn có để phân biệt Soọng cô với các loại dân ca của các dân tộc khác.

Do tính chất truyền khẩu, đối đáp ứng tác nên số lượng bài bản Soọng Cô rất phong phú và được các nghệ nhân cùng học trò ở các câu lạc bộ thường xuyên trình diễn, truyền dạy. Hát Soọng Cô là sinh hoạt văn hóa cộng đồng có ý nghĩa, mang lại niềm vui và hăng say trong lao động sản xuất, tạo nên tình cảm gắn bó với quê hương, làng bản và đồng bào người Sán Dìu.

Với những giá trị tiêu biểu đó, Hát Soọng Cô của người Sán Dìu đã được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 3465/QĐ – BVHTTDL ngày 13/10/2015

Ngày hội giao lưu văn hóa các dân tộc Tây Bắc ngày 23/11/2018 du khách sẽ được thưởng thức hát Soọng Cô do tốp ca nam người Sán Dìu ơn Đảng, tốp ca nữ hát Ca ngợi Bác Hồ, song ca nữ Ca ngợi quê hương Thái Nguyên, hợp ca nam nữ Chào mừng các dân tộc anh em.

Múa Tam đao ao eo của người Khơ Mú
Múa Tam đao ao eo của người Khơ Mú.

Tiếp đó, người Sán Dìu giới thiệu điệu nhảy “Vũ điệu hành quang” trong nghi lễ Cấp sắc của người Sán Dìu.

Trong kho tàng văn hóa của mình người Sán Dìu có phong tục cấp sắc cho những người học thầy và trong nội dung của chương trình cấp sắc mục “Vũ điệu hành quang” tức là điệu nhảy khai sáng mô phỏng thần linh ban cho chúng sinh ánh hòa quang có sức mạnh thần kỳ để cho chúng sinh được bình yên, mạnh khỏe, muôn vật phát triển tốt tươi, con người có được mùa bội thu, bình yên hạnh phúc. Sau đây là điệu nhảy khai sáng trong lễ cấp sắc của các nghệ nhân Sán Dìu Thái Nguyên trình bày.

Tiếp theo du khách cùng tới với sắc màu văn hóa của đồng bào dân tộc Mường (Hòa Bình) với một bài hát thể hiện tình đoàn kết anh em trong ngày hội với tựa đề “Bài hát Đại đoàn kết”

Du khách và bà con dân tộc vui vẻ múa chung điệu múa kết đoàn, kết thúc chương trình
Du khách và bà con dân tộc vui vẻ múa chung điệu múa kết đoàn, kết thúc chương trình.

Cũng như các dân tộc khác đồng bào dân tộc Khơ Mú (Điện Biên) cũng có một kho tàng văn nghệ vô cùng độc đáo. Về với “Ngôi nhà chung” nhóm nghệ nhân đã giới thiệu những nét văn hóa độc đáo ấy đến du khách qua các điệu múa tăng bu, trống chiêng, các trò chơi dân gian và qua nét văn hóa ẩm thực độc đáo. Xin mời quí vị cùng tới với sắc màu văn hóa của nhóm nghệ nhân đồng bào dân tộc Khơ Mú (Điện Biên)

Ngoài ra còn nhiều tiết mục giao lưu của các dân tộc Mường, Tày, Dao, Khơ Mú, Thái, Mông: Hát then: Trăng soi đường Bác (Tày); Múa Âm vang núi rừng (Mông); Độc tấu nhị (Mông); Múa Tung còn ngày hội (Thái); Lễ hội cầu mưa (Thái); Múa xòe quạt (Thái).

Minh Quế

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển xã hội/Điểm hẹn văn hóa - Còn lâu!/ Điện ảnh Việt hội nhập với thế giới
Phát huy giá trị di sản vì sự nghiệp phát triển bền vừng/ Không gian trải nghiệm văn hóa " ba trong một"
Dấu ấn 10 năm thực hiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam
Chiến thắng 30/4 - Bản hùng ca của dân tộc Việt Nam/ Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam tại " Ngôi nhà chung"/ Làng Việt 9 năm đồng hành cùng văn hóa dân tộc
Cơ hội đột phát trong hợp tác đầu tư và triển khai các hoạt động của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam/Bỏ đốt vàng mã, khơi dậy giá trị văn hóa tốt đẹp/Người giữ hồn nhạc cụ tre truyền thống Ê đê
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site